Toplu Taşıma Kullanmanın Faydaları ve Zararları Nelerdir?

Şehir içi ulaşımda otobüs, metro ve tramvay ile özel araç arasındaki tercih çoğu zaman sadece konfora indirgeniyor. Oysa hesap yapıldığında aradaki fark bütçede net biçimde görülüyor. Öte yandan toplu taşımanın herkes için aynı ölçüde pratik olmadığı da bir gerçek.

Toplu Taşımanın Faydaları

Birinci fayda maliyet. Özel araçta yakıt, sigorta, muayene, lastik, bakım, otopark ve aracın değer kaybı üst üste binerken toplu taşımada gider tek kalemdir. Aylık abonman kullanıldığında fark daha da açılır.

İkincisi zamanın kullanılabilir hâle gelmesi. Direksiyon başındaki süre yalnızca sürüşe ayrılır; otobüste ya da metroda aynı süre kitap okumaya, mesaj yazmaya, hatta kestirmeye ayrılabilir.

Üçüncüsü hareket. Durağa yürümek, aktarma yapmak ve merdiven kullanmak gün içindeki adım sayısını fark ettirmeden yükseltir. Araçla kapıdan kapıya giden biri bu hareketten tamamen mahrum kalır.

Dördüncüsü stres ve çevre. Trafikte sıkışmak, park yeri aramak ve sürekli tetikte olmak yorucudur. Ayrıca kişi başına düşen yakıt tüketimi ve emisyon, özel araca göre çok daha düşüktür.

Zararları ve Dikkat Edilecek Noktalar

Birinci sorun zaman kaybı ve öngörülemezlik. Sefer aralıkları, aktarmalar ve yoğun saat gecikmeleri, kısa bir mesafeyi bir saate çıkarabilir. Erken kalkmak zorunda kalan kişide uyku süresi kısalır; nitekim göz altı morlukları nedeni araştırıldığında karşımıza en sık çıkan başlıklardan biri düzensiz ve yetersiz uykudur.

İkincisi kalabalık ve hijyen. Yoğun saatte ayakta seyahat etmek fiziksel olarak yorucudur; kapalı ve kalabalık ortam solunum yoluyla bulaşan hastalıkların yayılmasını kolaylaştırır.

Üçüncüsü erişilebilirlik. Bebek arabasıyla, tekerlekli sandalyeyle ya da ağır alışveriş poşetleriyle seyahat etmek çoğu hatta zordur. Bazı semtlerde akşam geç saatte sefer bulunmaz.

Bir de güvenlik ve konfor tarafı var: kalabalıkta yankesicilik riski artar, taciz vakaları en çok bu ortamlarda bildirilir. Ani frenler ve tutamağa uzanamamak, özellikle yaşlılarda düşme nedenidir.

Nasıl Verimli Kullanılır?

Rotanızı önceden planlayın; canlı sefer takibi yapan uygulamalar bekleme süresini belirgin şekilde kısaltır. Mümkünse yoğun saatin 20-30 dakika dışına çıkın, hem yer bulursunuz hem yolculuk kısalır.

Aylık abonman ve indirimli kart seçeneklerini karşılaştırın. Çantayı önde taşıyın, telefonu kapı ağzında kullanmayın. Kısa mesafelerde bir durak önce inip yürümek, hem trafiği hem hareketsizliği çözer. Araç sahibiyseniz haftanın birkaç gününü toplu taşımaya ayırmak bile bütçede fark yaratır.